Coalitie- en fractiedwang
Artikel 67 lid 3 Grondwet bepaalt dat Kamerleden stemmen ‘zonder last’. Het tweede bestanddeel, ‘en zonder ruggenspraak’, dat vanaf 1805 in de Grondwet stond, is in 1983 ten onrechte verwijderd ten faveure van de mogelijkheid c.q. noodzaak voor Kamerleden om overleg te hebben met kiezers en hun partij. Die verwijdering was onterecht, omdat de gedachte dat volksvertegenwoordigers besluiten nemen uit hoofde van een door de kiezers verleend mandaat en daarom met hun partij of achterban moeten kunnen overleggen, berust op een even ernstige als hardnekkige misvatting, want – hoewel populistische politici graag anders doen voorkomen, bestaat er geen mandaat van de kiezers. De term mandaat impliceert immers dat er sprake is van een entiteit met een eigen, kenbare, los van de volksvertegenwoordigers staande bevoegdheid die slechts in opdracht, onder instructie verantwoordelijkheid van de mandaatgever (in die gedachte dan het electoraat) in diens naam hoeft te worden uitgevoerd door deze volksvertegenwoordigers.